Μέσα στα όρια της περιοχής που περικλείεται από την Πλατεία Συντάγματος και τις οδούς Σταδίου, Δραγατσανίου, Ευριπίδου, Πειραιώς, Ερμού, Ευαγγελιστρίας και Μητροπόλεως, και στην οποία βρίσκονται οι παραπάνω εκκλησίες που με συντομία παρουσιάσαμε, παλαιότερα υπήρχαν ακόμα και οι έξης:

1. Παναγία η Ροδακιώτισσα, στη συμβολή των οδών Βουλής και Ερμού.

2. Παναγία τοϋ Άγγέλου, στην οδό Φωκίωνος, κοντά στη νότια πλευρά της οδού Ερμού. Ανήκε στην οικογένεια Μπενιζέλου.

3. Άγνωστη, στη δυτική πλευρά της οδού Ευαγγελιστρίας, μεταξύ των οδών Ερμού και Μητροπόλεως, απέναντι ακριβώς από το Υπουργείο.

4. Αγία Σιών, στο οικοδομικό τετράγωνο που σχηματίζουν οι οδοί Ερμού, Ευαγγελιστρίας, Περικλέους και Καλαμιώτου, απέναντι από την Παναγία τη Ρόμβη.

5. Άγιος Νικόλαος η Άγιος Μάρκος, κοντά στην ανατολική πλευρά της οδού Κολοκοτρώνη και Μιλτιάδου.

6. Σωτήρ, στην οδό Αγίου Μάρκου, αριθ. 11. Σωζόταν ως το 1923.

7. Άγιος Αθανάσιος Ψυρρή, στην πλατεία, όπου συναντώνται οι οδοί Αγίων Αναργύρων και Αριστοφάνους (Ηρώων). Κατεδαφίσθη το 1856.

8. Αγία Μαύρα – Άγιος Τιμόθεος, στην οδό Αθηνάς, μεταξύ των οδών Βύσσης και Καίρη. Εικόνα τους υπάρχει στον γειτονικό ναό του Αγίου Δημητρίου Ψυρρή.

9. Παναγία τον Μπάμπαρη, κοντά στην εκκλησία της Αγίας Μαύρας.

10. Αγία Παρασκευή, στην οδό Βορέα, κοντά στην οδό Καρόρρη.

11. Άγιος Νικόλαος του Κτενά ή του Βοριά, στο ανατολικό μέρος της οδού Αθηνάς, στη συμβολή των οδών Βορέα και Βύσσης.

12. Αγία Παρασκευή, στην νοτιοανατολική γωνία των οδών Αγίων Αναργύρων και Λεπενιώτη.

13. Αγία Παρασκευή, στη βόρεια γωνία των οδών Μύκωνος και Αισώπου, στου Ψυρρή.

14. Σωτήρ, στην οξεία γωνία των οδών Θέμιδος και Μιαούλη.

15. Αγία Θέκλα, μεταξύ των οδών  Ερμού, Αγίας Θέκλας και Κέβητος. Λεγόταν και «Αγία του Οικονόμου», από το όνομα του κτίτορος Ιωάννου Οικονόμου, ενός των γερόντων της ενορίας, ή του επί μακρά έτη εφημερίου της Βαρθολομαίου, που είχε το οφίκιο του Οικονόμου. Η εφέστιος εικόνα της εκκλησίας, που στη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 είχε μεταφερθεί για διάσωση στη Σαλαμίνα, σήμερα προσκυνείται στην Παντάνασσα Μοναστηρακίου.

16. Σωτήρα του Δικαίου, στη νότια γωνία των οδών Ήβης και Αποστόλη.

17. Αγία Ελεούσα (Παναγία), στην οδό Αγίας Ελεούσης 6 (πρώην Κακουργιοδικείο).

18. Άγιος Δημήτριος ο Τζιρίτης, στην ανατολική γωνία των οδών Ευπόλιδος καιΑπελλού (κοντά στην πλατεία Δημαρχείου).

19. Άγιοι Απόστολοι, στη βορειοδυτική γωνία των οδών Αρμοδίου και Αριστογείτονος, κοντά στην Αγορά.

20. Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, στη συμβολή των οδών Θεάτρου και Σωκράτους και

21. Αγία Τριάδα Κεραμεικού, στην οδό Πειραιώς 67β΄, δίπλα στη νεώτερη ομώνυμη εκκλησία, όπου βρίσκεται η Αγία Τράπεζα. Ήταν Μετόχι της Μονής Καισαριανής. Ήταν σταυρεπίστεγος ναός των χρόνων της Τουρκοκρατίας. Κατεδαφίστηκε το 1957. Ο νέος ναός θεμελιώθηκε το 1940, ημιτελής ως το 1954. Εγκαινιάστηκε στις 12-12-1955 από τον τότε επίσκοπο Ευρίπου (κατόπιν Ζακύνθου) Αλέξιο.

Παλαιές εκκλησίες υπήρχαν και στις θέσεις όπου βρίσκονται σήμερα οι εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου Καρύτση (στην ομώνυμη πλατεία), της Παναγίας της Χρυσοσπηλιώτισσας (οδός Αιόλου 60), της Αγίας Ειρήνης (οδός Αιόλου 36) και του Αγίου Δημητρίου (στου Ψυρρή), για τις οποίες όμως θα γίνει λόγος στο Ένθετο για τις «Νεότερες Μνημειακές Εκκλησίες των Αθηνών».

Βρίσκεται στην οδό Αγίων Αναργύρων 19, και περικλείεται από τις οδούς Τάκη, Ρήγα Παλαμήδη και Κατσικογιάννη. Ανήκει στον μοναδικό στην Ελλάδα τύπο του σταυροειδούς ναού με διπλοθολικό τρούλο, και στην αρχική του μορφή ήταν κτίσμα του 11ου αι. Το 1908, λόγω των ενοριακών αναγκών, μεγεθύνθηκε, με αποτέλεσμα να παραμορφωθεί αισθητά.

Κατά την παράδοση, στις κρύπτες του στα χρόνια της Επανάστασης του 1821 αποθηκεύονταν πολεμοφόδια, ενώ η ίδια η εκκλησία αποτελούσε και τόπο συνάντησης αγωνιστών, εξαιτίας μάλιστα του γεγονότος αυτού η γειτονική πλατεία ονομάστηκε «Πλατεία Ηρώων». Στην εκκλησία των Αγίων Αναργύρων είχε ταφεί και ο φρούραρχος της Ακρόπολης Παναγιώτης Κτενάς, που βρήκε ηρωικό θάνατο στις 10 Ιουνίου 1822, επάνω μάλιστα στον τάφο είχε χαραχθεί το επίγραμμα: «Ἑλλήνων νίκης ἄγγελος ἔπαθες ξένον πάθος».

Επίσης, σύμφωνα με ευσεβή παράδοση, στην εκκλησία υπηρέτησε ως διάκονος μεταξύ των ετών 1882-1885 και ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως. Στα τέλη του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου κατά καιρούς στην εκκλησία λειτουργούσε και εξομολογούσε και ο άλλος άγιος, ο Παπα-Νικόλας Πλανάς (†1932), ενώ εκκλησιάζονταν τακτικά και ενίοτε έψαλλαν και οι Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και Αλέξανδρος Μωραϊτίδης. Μάλιστα, στη γωνία των οδών Σαρρή και Αγίων Αναργύρων βρισκόταν και το παντοπωλείο των Αδελφών Βασιλείου και Δημητρίου Καχριμάνη, όπου σύχναζε ο Παπαδιαμάντης και όπου έγραψε εκλεκτές σελίδες του λογοτεχνικού του έργου.

Βρίσκεται στη συνοικία Ψυρρή και στην οδό Χριστοκοπίδου 2, κοντά στην εβραϊκή συνοικία. Στη θέση της υπήρχε εκκλησία των μεταβυζαντινών χρόνων, που ανήκε στην επιφανή οικογένεια Κοπίδη (Χριστός του Κοπίδη = Χριστοκοπίδης). Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πηγές, η εκκλησία είχε και υπόγεια κρύπτη (είδος κατακόμβης) με τοιχογραφίες, ενώ στα έτη γύρω στο 1570 η εκκλησία ήταν κέντρο κοινωνικής μέριμνας της αγίας Φιλοθέης προς τους κατοίκους της συνοικίας. Μετά την Απελευθέρωση, αφού αποκαταστάθηκε από τον αρχιτέκτονα Χριστιανό Χάνσεν η στέγη του, που είχε καταρρεύσει εξαιτίας των πολεμικών επιχειρήσεων, στέγασε προσωρινά τον Άρειο Πάγο, μάλιστα μνημονεύεται ότι στα εγκαίνια της εκεί λειτουργίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου λειτούργησαν επτά αρχιερείς και παρέστη η βασίλισσα Αμαλία, ιστάμενη σε θρόνο, στο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται αστέρας με 16 ακτίνες. Ο ξυλόγλυπτος θρόνος φυλάσσεται ως σήμερα στην εκκλησία (στο ιερό Βήμα).

Εξαιτίας της αύξησης του αριθμού των ενοριτών, γύρω στα 1880 στη θέση της παλαιάς εκκλησίας οικοδομήθηκε ο σημερινός ναός, που είναι τρίκλιτη βασιλική με τρούλο, με τη διαφορά ότι αντί κιόνων έχει πεσσούς. Επίσης, στα δύο άκρα της δυτικής πλευράς κατασκευάστηκαν δύο πυργοειδή κωδωνοστάσια. Από την παλαιά εκκλησία διασώζεται η Αγία Τράπεζα, που είναι μαρμάρινη παλαιοχριστιανικής προέλευσης και στηρίζεται επάνω σε κιονίσκο, όπως επίσης διασώζεται και τμήμα του βορείου τοίχου. Επίσης σώζονται και μερικές παλαιές φορητές εικόνες (π.χ. Άγιος Σπυρίδων, Άγιος Παντελεήμων, Αποτομή Τιμίας Κεφαλής του Προδρόμου κ.α.). Οι υπάρχουσες τοιχογραφίες είναι του τέλους του 19ου αι. και των αρχών του 20^ου. Από αυτές σημειώνουμε τον εξαίρετο Παντοκράτορα και την Πλατυτέρα της αψίδας του Ιερού Βήματος, όπου η Θεοτόκος εικονίζεται ένθρονη, με ένα γονατιστό άγγελο στα δεξιά και ένα στα αριστερά της. Τα εγκαίνια της νέας εκκλησίας έγιναν το 1912. Όπως στους Αγίους Αναργύρους, έτσι και στην εκκλησία αυτή εκκλησιαζόταν πολλές φορές ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο οποίος έμεινε κατά καιρούς στις γειτονικές οδούς Τάκη και Σαρρή. Του μεγάλου διηγηματογράφου μας Αφιέρωμα στον ναό της Γέννησης του Χριστού είναι η τοιχογραφία του βορείου κλίτους, που εικονίζει τους προφήτες Ηλία και Ελισαίο.

Η εκκλησία αυτή σήμερα είναι από τις πιο κομψές και τις πιο περιποιημένες εκκλησίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής. Ήδη η 1^η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, με το έγγραφο της αριθ. 6939 π.ε./15-1-2003 προς το Υπουργείο Πολιτισμού, προτείνει, «λόγω της ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας του Ι. Ν. Γεννήσεως του Χριστού», «την κήρυξή του ως κτίσματος χρήζοντος ειδικής κρατικής προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 50 παραγρ. 4 του Ν. 3028/2002 «Για την Προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς».

Agios Athanasios Metoxi

Βρίσκεται στην οδό Αριστοφάνους 32 στη συνοικία Ψυρρή και είναι Μετόχι της Μονής της Χρυσολεόντισσας της Αίγινας. Πρόκειται για κεραμοσκεπή μονό-κλιτη βασιλική, που έχει, όπως και η Παναγία της Ρόμβης, σύνθετη στέγη, που απαρτίζεται από κυλινδρική καμάρα, που ανατολικά και δυτικά καταλήγει σε τεταρτοσφαίρια, που βαίνουν επάνω σε ημιχώνια. Είναι μία από τις τέσσερις εκκλησίες της βυζαντινής εποχής που έχουν την ίδια τεχνοτροπία κατασκευής και τοποθετούνται στην ίδια περίοδο (Ρόμβη, Παντάνασσα, Άγιοι, Ανάργυροι Παναγίου Τάφου). Από τις υπάρχουσες εικόνες χαρακτηριστική είναι η εικόνα του αγίου Διονυσίου, Αρχιεπισκόπου Αιγίνης, του εκ Ζακύνθου.